O njegovom životu znamo mnogo, ali možda ne i ono najvažnije. Dokumenti koji nestaju, pisma koja niko nije pročitao i detalji koji ne prestaju da zbunjuju ni decenijama kasnije. Priča o ovoj istorijskoj ličnosti i dalje skriva više pitanja nego odgovora.
- Decenijama nakon smrti, ime Josipa Broza Tita i dalje izaziva snažne reakcije, rasprave i neugaslu znatiželju. Malo je istorijskih ličnosti s ovih prostora čiji je život obavijen tolikim slojevima tajni, pretpostavki i nedorečenih odgovora. Iako je njegova politička uloga detaljno obrađena u udžbenicima, privatni segment njegove biografije ostao je prostor za sumnje, teorije i priče koje se prenose s koljena na koljeno.
Jedna od najvećih misterija vezanih za Tita odnosi se na njegovo porijeklo. Zvanična verzija govori da je rođen u Kumrovcu, ali brojne alternativne teorije već decenijama dovode tu činjenicu u pitanje. I više od četrdeset godina nakon njegove smrti, pojavljuju se nova svjedočenja koja sugerišu da istina možda nikada nije u potpunosti ispričana. Upravo ta neizvjesnost čini Tita trajno zanimljivom figurom, ne samo istoričarima, već i široj javnosti.
Posebnu pažnju izazvala su svjedočenja beogradskog advokata Tome File, koji je u svojoj knjizi govorio o događajima nakon Titove smrti 1980. godine. Prema njegovim navodima, nakon što je Jovanka Broz nasilno iseljena iz vile u Užičkoj ulici, otvoren je i Titov lični sef. U njemu su se nalazili dokumenti od izuzetnog državnog značaja, ali i jedno posebno pismo. To pismo Tito je, navodno, ostavljao Jovanki prije svakog putovanja, uz jasnu poruku da ga pročita samo ako mu se nešto dogodi. Međutim, Jovanka je tvrdila da to nikada nije učinila, jer bi Tito po povratku uvijek uzimao pismo nazad. Pretpostavlja se da je riječ o političkom testamentu, dokumentu koji je kasnije misteriozno nestao.
- Dodatni sloj sumnje unio je publicista Milan Vidojević, koji je iznio teoriju da Tito uopšte nije rođen u Kumrovcu. Prema njegovim tvrdnjama, Tito je bio vanbračni sin austrougarskog cara Franje Josifa i poljske grofice Marije Sobjeske. Vidojević je navodio da je vidio krštenicu u kojoj je upisana samo majka, dok je rubrika o ocu ostala prazna. Za njega je to bio ključni dokaz, jer je austrougarska administracija bila poznata po strogoj preciznosti i takav propust, prema njegovom mišljenju, nije mogao biti slučajan.
On je dalje tvrdio da je cijela priča o Titovom porijeklu svjesno prikrivana, te da je kao dijete dat na usvojenje poljsko-jevrejskoj porodici. Prema ezoterijskim krugovima na koje se Vidojević pozivao, Tito je bio predodređen za posebnu istorijsku ulogu. Ovakve tvrdnje nikada nisu zvanično potvrđene, ali su godinama hranile teorije koje su kružile alternativnim publikacijama. Vidojević je čak išao toliko daleko da je tvrdio kako Tito nije preminuo 4. maja 1980. godine, već nekoliko mjeseci ranije, te da je datum smrti izabran iz simboličnih razloga.
Pored porijekla, interesovanje javnosti budile su i priče o Titovim ličnim sposobnostima. Postoje svjedočenja da je bio izuzetno obrazovan i muzički talentovan. Poznati kantautor Arsen Dedić jednom je izjavio da mu je Tito nakon večere svirao Šopena na klaviru, što je dodatno doprinosilo slici o njemu kao čovjeku sa skrivenim talentima i sofisticiranim manirima koji nisu bili vidljivi u javnim nastupima.
- Još jedan detalj koji je godinama intrigirao javnost bila je Titova crna akt-tašna. Prema riječima njegovog ličnog ljekara Aleksandra Matunovića, tašna je uvijek bila uz njega, zaključana i dodatno osigurana. Nakon Titove smrti, njen sadržaj je dodatno produbio misteriju. U njoj su se nalazili lični dokumenti, poput umrlice Davorjanke Paunović i izvoda iz matične knjige vjenčanih sa Jovankom Broz, ali i vojni dokumenti, uključujući kopiju austrougarskog izvještaja iz 1915. godine u kojem se spominje ime Josipa Franje Broza. Ova neobična kombinacija privatnih i vojnih papira otvorila je nova pitanja o njegovom identitetu.
Nezaobilazna tema u Titovoj biografiji su i brojni navodni pokušaji atentata. Prema nekim izvorima, bilo ih je više od sedamdeset. U knjizi koja se bavi ovim događajima opisuju se različiti scenariji, od insceniranih saobraćajnih nesreća do pokušaja likvidacije tokom medicinskih intervencija. Posebno uznemiruju tvrdnje da su neki atentati navodno dolazili iz njegovog najbližeg okruženja, što govori o atmosferi stalnog nepovjerenja u kojoj je živio.
- Zvanična istorija nudi jasne odgovore: Tito je rođen u Kumrovcu, preminuo 4. maja 1980. godine i sahranjen je u Kući cvijeća. Ipak, sve alternativne verzije njegove biografije pokazuju da priča o njemu nije zatvorena. Granica između mita i istine ostaje nejasna, a Josip Broz Tito i dalje ostaje jedna od najmisterioznijih ličnosti 20. vijeka, čovjek čiji život i danas podstiče rasprave, sumnje i trajnu fascinaciju javnosti.
